Disa drejtime te reja bashkepunimi Nga Enio Civici

Drejt një Tregu të Përbashkët apo një Tregu Unik?

Moderatorët: Prof. Dr. Adrian Civici, Ibrahim Rexhepi

Disa drejtime te reja bashkepunimi Nga Enio Civici

PostimNga Prof. Asoc. Dr. Nevila Sokoli » e Hënë Shtator 09, 2013 11:42 am

Në bazë të fushave të diskutimit sipas tre fazave të zhvillimit të bashkëpunimit (Zonë e Tregtisë së Lirë, Treg i përbashkët dhe Treg unik) më poshtë është tentuar të vlerësohen mundësitë e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve si dhe të ofrohen disa drejtime ku mund të përqëndrohet forumi :


5) Cilat janë disa nga dispozitat ligjore të reja ose të përmirësuara, burimet financiare dhe mbështetjet administrative dhe njerëzore të nevojshme për të jetësuar Protokollin e Komisionit të Përbashkët?
Protokolli i Bashkëpunimit Ndërqeveritar Shqipëri-Kosovë si dokument i rëndësishëm por gjithsesi komplementar me nisma ligjore dhe administrative të shtuara, duhet të konsiderohet si pikënisja e disa ndryshimeve financiare, ligjore dhe tregtare ndërmjet dy vendeve.

Me qëllim jetësimin dhe eficencën e kushteve të Protokollit, do të ishte e domosdoshme të investohej kohë, kapital dhe burime njerëzore në këtë drejtim :
• Aksesi dypalësh në fondet respektive për zhvillimin e teknologjisë dhe proceseve novatore të zhvillimit. Këtu mund të përmendet fondi prej 10 milionë euro i çelur nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim nëpërmjet “Credins Bank“ për investimet në teknologjitë e reja të prodhimit për Sipërmarrjet e Vogla dhe të Mesme.
• Gjithashtu rreth 35% e fondeve të programit paraaderimit IPA (totali 98.1 milionë euro për Shqipërinë në vitin 2013) janë të programuaradrejt sipërmarrjeve me tendencë inovacionin e prodhimit dhe të shërbimeve.
• Më pas duhet nënvijëzuar dhe fondi i BERZH prej 98.5 milionë euro i akorduar për Ballkanin (ku përvec Shqipërisë pjesë e destinacionit të fondit është dhe Kosova).
Shtrirja e projekteve dypalëshe Shqipëri-Kosove në këto fonde konsiderohet si vlerë e shtuar për termat e referencës (ToRs) për sa i përket madhësisë së tregut aktiv si dhe institucioneve të përfshira.
Protokolli është jetësore të përshpejtojë nënshkrimin e marrëveshjeve të tjera dypalëshe në fushat e interesit të përbashkët, në bashkëpunimin ekonomiko-tregtar, teknologjisë, industrisë minerare, pyjeve, ujërave, sigurimeve shoqërore, arsimit, bashkëpunimit në nivel lokal, shkencës, kulturës e deri tek debatet dhe forumet si ky në të cilin po diskutojmë.
(Për më tepër mbi aderimin në fonde dhe grante mund të merret një informacion i thjeshtë por i dobishëm këtu : http://www.monitor.al/si-tu-qasemi-fond ... iperine-2/


8) A është i pajtueshëm krijimi i Tregut të Përbashkët mes Shqipërisë dhe Kosovës me procesin e Stabilizim Asociimit / Integrimit Evropian të të dy vendeve ? Nëse “jo”, si mund të kapercehen këto pengesa ?
Partneriteti ndërmjet BE-së dhe Ballkanit perëndimor është në interes për të gjithë parnerët: paqes, stabilitetit, lirisë, sigurisë dhe drejtësisë, mirëqënies , cilësisë së jetesës, për BE dhe vendet e Ballkanit perëndimor.

Procesi i Stabilizim-Asociimit përmban tre objektiva kryesorë :
• Stabilizimin dhe tranzicionin e shpejtë në ekonominë e tregut
• Promovimin e bashkëpunimit rajonal
• Perspektivën për anëtarësimin në BE.

Ky proces ndihmon vendet e rajonit të ndërtojnë kapacitete për përshtatjen dhe implementimin e standardeve Europiane, përfshirë këtu legjislacionin Europian (acquis) si dhe standardet ndërkombëtare.

Përpos disa dispozitave ligjore si dhe kërkesave administrative të Komisionit Europian, si dhe me perspektivën e bashkimit nën një treg unik me integrimin e Shqipërisë dhe Kosovës në familjen europiane, procesi i Stabilizim Asociimit nuk duhet të konsiderohet pengesë për krijimin dhe operimin e Tregut të Përbashkët ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës. Sfida e vetme mbetet zhvillimi i kuadrit institucional dhe ekonomik të dy vendeve për tu përshtatur me standartet europiane dhe MSA përfaqësojnë rrugën e duhur për tu ndjekur.
Nëpërmjet përmirësimit të pocedurave doganore, administrative, jo-tarifore si dhe ligjore në bashkëpunimin ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës, dy vendet e ballkanit perëndimor afrohen dhe perfeksionohen përherë e më shumë për të ngjasuar me standartet e BE.
Në drejtim të funksionimit në tregun unik europian, si dhe operimit sipas kritereve rajonale të marrëveshjes CEFTA, tregu i përbashkët Shqipëri-Kosovë nuk duhet të konsiderohet si pengues i integrimit ekonomik të ballkanit me Europën, por si proces i sukessshëm në përvetësimin e vlerave tregtare perëndimore.


13) Cilat janë avantazhet / Kostot / Sinergjitë e Tregut Unik krahasuar me skenarin e rrugëtimit individual të çdo vendi drejt BE ?

Objektivi kryesor i integrimit në tregun dhe politikat europiane të dy vendeve si Shqipëria dhe Kosova, do të ketë vetëm përfitim, nga integrimi i kapaciteteve dhe eksperiencave të dy shteteve dhe strukturave ekonomike apo sociale. Ndër sfidat dhe vlerat institucionale apo administrative që duhet të asistojnë dhe mbështesin rrugëtimin e dy vendeve drejt BE mund të përmendim :
• Bashkëpunim në sektorin e energjisë dhe bujqësisë - “Duhet të shkojmë përpara duke integruar ekonomitë e rajonit, duke hequr pengesat në shkëmbimet tregtare e duke shfrytëzuar potencialet ekonomike si në sektorin energjetik, minerar, turizëm, agrobiznes.
• Koordnim i Dhomave të Tregtisë të rajonit - Duhen identifikuar burimet potenciale, me qëllim ndërtimin e një strukture idesh të një ekonomie komplementare që përfshin vende të tilla si, Kosovë, Shqipëri, Maqedoni dhe Mal i Zi.
• Treg i përbashkët i punës – Me qëllim promovimin dhe lehtësimin e mobilitetit të forcës punëtore, krijimi i tregut të përbashkët të punës do të sjellë në një fazë të re bashkëpunimin dhe do të krijojë mundësi reale për qytetarët e të dy vendeve për të patur informacion në kohë reale rreth tregut punës, por dhe për të përfituar nga kërkesë-oferta në secilin prej vendeve.
• Integrimi i tregut të pronave të paluajtshme – Një shembull në këtë drejtim është marrëveshja e realizuar për aksesin e noterëve nga Kosova për të marrë të drejtën e aksesit në sistemin elektronik shqiptar të regjistrit të pasurive të paluajtshme, me qëllim lehtësimin e transaksioneve të shtetasve kosovarë mbi pasuritë e paluajtshme që ndodhen në territorin e Shqipërisë.
Enio Civici

Postime: 1
U regjistruat në këtë grup: e Martë Shtator 03, 2013 11:39 am
Emri Mbiemri: Enio Civici
Prof. Asoc.Dr. Nevila Xhindi (PhD)
Jean Monnet Professor

European University of Tirana
Deputy Rector
Partnership and Business Development
_______________________

E-mail: nevila.xhindi@uet.edu.al
Imazhi i Përdoruesit
Prof. Asoc. Dr. Nevila Sokoli
 
Postime: 8
U regjistruat në këtë grup: e Martë Shtator 03, 2013 5:10 pm
Emri Mbiemri: Nevila Sokoli
Titulli: Prof.Asoc.Dr

Rikthehu tek Rrugët drejt një Hapësire Ekonomike të Përbashkët Shqipëri - Kosovë

Kush është në linjë?

Përdoruesit që shohin aktualisht këtë forum: Nuk ka përdorues të regjistruar dhe 1 vizitorë

cron